Na konferenciji Globalne inicijative za metan predstavljene negativne posledice odlaganja otpada na zagađenje vazduha u Srbiji

U organizaciji Globalne inicijative za metan, u sredu 14. septembra 2022. godine u Novom Sadu je organizovana konferencija „Preusmeravanje bio otpada sa deponija, mala i velika postrojenja za tretman“.

Program je realizovan u Velikoj sali Skupštine Autonomne pokrajine Vojvodine a u ime domaćina učesnicima i učesnicama obratio se Nemanja Erceg, v.d. pomoćnik pokrajinskog sekretara za urbanizam i zaštitu životne sredine. Erceg je predstavio aktuelnu situaciju kada je u pitanju uspostavljanje regionalnih sistema za upravljanje otpadom na teritoriji AP Vojvodine.

Predsedavajući konferencije prof. dr Goran Vujić, direktor Centra izvrsnosti za cirkularnu ekonomiju i klimatske promene, najavio je da će tokom plenarnih predavanje i dve odvojene sesije biti analizirana mala, srednja i velika postrojenja za tretman biološki razgradivog otpada u regionu, kao i primeri dobre prakse iz Bosne i Hercegovine, Severne Makedonije, Hrvatske, Izraela, Mađarske i Srbije.

Nikolas Elger, ispred Agencije za zaštitu životne sredine Sjedinjenih Američkih Država predstavio je aktivnosti Globalne inicijative za metan u postupanju s bio otpadom u svetu, dok je legislativu Republike Srbije vezanu za preusmeravanje bio otpada sa deponija pojasnila je Sandra Dokić, pomoćnica ministarske zaštite životne sredine zadužena za međunarodnu saradnju, projekte i klimatske promene. O Regionalnom planu upravljanja otpadom za Grad Novi Sad i opštine Bačka Palanka, Bački Petrovac, Beočin, Žabalj, Srbobran, Temerin i Vrbas za period od 2019-2028. godine i njegovoj implementaciji govorila je Jelena Moravski, pomoćnica načelnice Gradske uprave za zaštitu životne sredine Grada Novog Sada.

Kompostilište zelenog otpada u Novom Sadu predstavila je Maša Šašić, ispred Nemačke organizacije za međunarodnu saradnju (GIZ). Postrojenje kojim rukovodi JKP „Gradsko zelenilo“ počelo je sa radom 2021. godine i u njemu se deo zelenog otpada sa teritorije grada  – trava, lište, suve grane i slično, koji bi inače završio na deponiji, pretvara u kompost – proizvod koji se dalje koristi za sadnju. Na kraju plenarnih predavanja, dr Nemanja Stanisavljević sa Fakulteta tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu govorio je o ulozi insineracije u cirkularnoj ekonomiji i predstavio kao primer region Istočne Srbije.

U okviru druge sesije, kojom je predsedavala Valentina Đureta, predsednik Upravnog odbora „Inženjera zaštite životne sredine“ Igor Jezdimirović, predstavio je uticaj odlaganja otpada na zagađenje vazduha u Republici Srbiji. Jezdimirović je istakao da većina relevantnih strateških i planskih dokumenata u našoj zemlji, kako na nacionalnom tako i na lokalnom  nivou, negativan uticaj odlaganja otpada na kvalitet vazduha prepoznaju vrlo malo ili ne prepoznaju uopšte. On je posebno naglasio da su primarni izvor zagađenja vazduha na deponijama požari, čiji broj je proteklih godina u porastu pre svega zbog načina na koji se otpad trenutno odlaže.

Prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova, u 2021. godini na deponijama je registrovano 1.715 požara, pa je preventivne mere neophodno što pre sprovesti. Jedna od njih svakako je i preusmeravanje bio otpada u proizvodnju komposta i sličnih proizvoda ili energije, rekao je Jezdimirović.

Globalna inicijativa za metan je međunarodna javno-privatna inicijativa koja unapređuje isplativo, kratkoročno smanjenje metana i oporavak i korišćenje metana kao vrednog izvora energije u tri sektora: biogas (uključujući poljoprivredu, čvrsti komunalni otpad i otpadne vode ), rudnicima uglja i sistemima nafte i gasa.